Upadłość spółki z o.o. – kiedy złożyć wniosek i jak przebiega postępowanie?

Problemy z płynnością nie zawsze oznaczają, że spółka z o.o. powinna natychmiast ogłosić upadłość. Jeżeli jednak firma traci realną zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań, zarząd nie może bez ograniczeń czekać na poprawę koniunktury, nowego inwestora albo zapłatę od kluczowego klienta. Od momentu powstania niewypłacalności zaczyna biec ustawowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Prawidłowe ustalenie tej daty ma kluczowe znaczenie. Wpływa nie tylko na sytuację samej spółki i jej wierzycieli, lecz także na osobistą odpowiedzialność członków zarządu. Nie można przy tym automatycznie zakładać, że niewypłacalność powstaje dopiero po trzech miesiącach niepłacenia faktur. Trzymiesięczne opóźnienie tworzy ustawowe domniemanie, ale utrata zdolności płatniczej może wystąpić znacznie wcześniej.

W artykule wyjaśniamy, kiedy spółka z o.o. jest niewypłacalna, kto powinien złożyć wniosek, jak liczyć termin 30 dni, jakie dokumenty przygotować oraz jak przebiega postępowanie po ogłoszeniu upadłości. Omawiamy również różnicę między restrukturyzacją a upadłością oraz ryzyka członków zarządu związane ze zbyt późną reakcją.

Czym jest upadłość spółki z o.o.?

Upadłość spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest sądowym postępowaniem prowadzonym wobec niewypłacalnego przedsiębiorcy. Jego podstawowym celem jest wspólne, uporządkowane zaspokojenie wierzycieli z majątku spółki.

Ogłoszenie upadłości nie następuje na podstawie samej uchwały zarządu ani wspólników. Zarząd składa wniosek, ale decyzję o ogłoszeniu upadłości podejmuje sąd po zbadaniu przesłanek ustawowych, stanu majątku oraz dokumentów przedstawionych w sprawie.

Postępowanie upadłościowe spółki z o.o. ma zasadniczo charakter likwidacyjny. Syndyk przejmuje zarząd nad majątkiem należącym do masy upadłości, zabezpiecza go, dochodzi należności spółki i sprzedaje składniki majątkowe. Uzyskane środki przeznacza się na koszty postępowania oraz zaspokojenie wierzycieli według zasad określonych w Prawie upadłościowym.

Nie zawsze oznacza to sprzedaż każdego składnika osobno. Jeżeli jest to korzystniejsze, przedsiębiorstwo spółki może zostać sprzedane jako całość albo jako zorganizowana część. Pozwala to niekiedy zachować działalność operacyjną, relacje z klientami, część miejsc pracy i gospodarczą wartość przedsiębiorstwa.

Kiedy spółka z o.o. staje się niewypłacalna?

Podstawą ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność. Prawo upadłościowe przewiduje dwa podstawowe testy pozwalające ją ocenić: test płynnościowy i test zadłużeniowy.

W praktyce najczęściej stosuje się test płynnościowy. Spółka jest niewypłacalna, jeżeli utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Nie chodzi więc wyłącznie o brak zapłaty pojedynczej faktury, lecz o obiektywną utratę możliwości regulowania długów, których termin płatności już upłynął.

Znaczenie ma faktyczna sytuacja finansowa spółki. Należy przeanalizować wysokość dostępnych środków, bieżące wpływy, wymagalne zobowiązania, możliwość uzyskania finansowania oraz realność szybkiego odzyskania należności od klientów.

Firma może mieć przejściowy problem z jedną płatnością i nadal pozostawać wypłacalna, jeżeli dysponuje środkami albo pewnym, dostępnym finansowaniem pozwalającym uregulować zobowiązanie. Z drugiej strony regularne opłacanie wyłącznie wybranych kosztów nie oznacza jeszcze zachowania wypłacalności, jeżeli większość wymagalnych długów pozostaje bez pokrycia.

Co oznacza trzymiesięczne opóźnienie w płatnościach?

Jeżeli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące, ustawa pozwala domniemywać, że dłużnik utracił zdolność do ich regulowania.

Trzy miesiące nie są jednak okresem, który zarząd może zawsze bezpiecznie przeczekać. Domniemanie ma ułatwić wykazanie niewypłacalności, ale nie wyznacza automatycznie pierwszego możliwego dnia jej powstania.

Jeżeli spółka już po kilku tygodniach nie posiada środków, nie ma dostępu do finansowania i nie jest w stanie regulować większości wymagalnych zobowiązań, niewypłacalność może istnieć przed upływem trzech miesięcy. To od tej wcześniejszej daty może rozpocząć się termin na złożenie wniosku.

Możliwa jest także sytuacja odwrotna. Opóźnienie przekraczające trzy miesiące może wynikać ze sporu dotyczącego konkretnej faktury, przy jednoczesnym zachowaniu zdolności do regulowania pozostałych należności. Domniemanie niewypłacalności można wówczas próbować obalić, wykazując rzeczywistą sytuację finansową spółki.

Kiedy zobowiązania przewyższające majątek oznaczają niewypłacalność?

W przypadku spółki z o.o. zastosowanie może mieć również test zadłużeniowy. Spółkę uznaje się za niewypłacalną, jeżeli jej zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres dłuższy niż 24 miesiące.

Nie jest to jednak proste porównanie wartości aktywów i pasywów ze sprawozdania finansowego. Prawo upadłościowe przewiduje szczególne zasady ustalania wartości majątku i zobowiązań oraz określone wyłączenia. Nie wszystkie zobowiązania przyszłe, warunkowe lub wynikające z finansowania udzielonego przez wspólników uwzględnia się w taki sam sposób.

Test zadłużeniowy ma charakter dodatkowy. Spółka może być niewypłacalna na podstawie testu płynnościowego, mimo że wartość jej majątku nadal przewyższa łączną wartość długów. W praktyce posiadanie nieruchomości, maszyn czy należności o wysokiej wartości nie rozwiązuje problemu, jeżeli aktywów tych nie można odpowiednio szybko zamienić na środki potrzebne do regulowania bieżących zobowiązań.

Jak ustalić datę powstania niewypłacalności?

Ustalenie daty niewypłacalności nie powinno polegać na wskazaniu dnia, w którym najstarsza faktura stała się przeterminowana o trzy miesiące. Konieczna jest analiza rzeczywistej zdolności płatniczej spółki.

Zarząd powinien sprawdzić między innymi strukturę wymagalnych zobowiązań, terminy płatności, środki na rachunkach, dostępne limity kredytowe, prognozowane wpływy oraz możliwość szybkiej sprzedaży aktywów bez utraty ich istotnej wartości. Należy odróżnić wpływy realne od środków jedynie oczekiwanych, uzależnionych od niepewnych negocjacji lub przyszłych zdarzeń.

Szczególnie ryzykowne jest opieranie decyzji na ogólnym założeniu, że kluczowy klient „wkrótce zapłaci”, bank udzieli finansowania albo wspólnik dokapitalizuje spółkę. Takie zdarzenia można uwzględniać tylko wtedy, gdy są rzeczywiście prawdopodobne, odpowiednio udokumentowane i możliwe do przeprowadzenia w czasie pozwalającym zachować płynność.

W praktyce pomocne są zestawienia płynności sporządzane co najmniej na kilka kolejnych tygodni, analiza wieku zobowiązań i należności oraz protokołowanie decyzji zarządu. Dokumentacja nie zastąpi terminowego wniosku, ale może wykazać, że zarząd na bieżąco analizował sytuację i podejmował decyzje na podstawie konkretnych danych.

Przykład ustalenia początku terminu

Załóżmy, że 1 marca spółka ma 500 000 zł wymagalnych zobowiązań, 30 000 zł dostępnych środków i nie posiada niewykorzystanej linii kredytowej. Największy klient kwestionuje fakturę, a pozostałe należności mają odległe terminy zapłaty. Spółka przestaje regulować większość zobowiązań i nie ma realnego źródła szybkiego finansowania.

Jeżeli już 1 marca utraciła zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań, od tej daty należy analizować bieg 30-dniowego terminu. Zarząd nie może automatycznie czekać do czerwca, kiedy opóźnienia przekroczą trzy miesiące.

Sytuacja wyglądałaby inaczej, gdyby spółka miała podpisaną i dostępną linię kredytową wystarczającą do pokrycia płatności albo bezsporną należność, której zapłata jest pewna w ciągu kilku dni. Ocena powinna zawsze dotyczyć konkretnych okoliczności, a nie jedynie wartości wykazanych w bilansie.

Kto ma obowiązek złożyć wniosek o upadłość spółki z o.o.?

Obowiązek zgłoszenia wniosku spoczywa na każdej osobie, która na podstawie ustawy lub umowy spółki ma prawo prowadzić jej sprawy i reprezentować ją samodzielnie albo łącznie z innymi osobami.

W spółce z o.o. dotyczy to zasadniczo każdego członka zarządu. Reprezentacja łączna nie oznacza, że odpowiedzialność ponosi wyłącznie prezes albo członek zarządu zajmujący się finansami. Każdy członek powinien interesować się sytuacją ekonomiczną spółki i reagować na informacje wskazujące na niewypłacalność.

Brak zgody pozostałych członków zarządu, konflikt wewnętrzny albo niepodjęcie uchwały nie powinny być traktowane jako bezpieczne usprawiedliwienie bezczynności. Odpowiedzialność jest oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem okresu pełnienia funkcji, dostępu do informacji i działań podjętych przez daną osobę.

Obowiązek może spoczywać również na likwidatorach. Nie dotyczy natomiast automatycznie wspólników, którzy nie są członkami zarządu ani osobami uprawnionymi do prowadzenia spraw spółki.

Ile czasu ma zarząd na złożenie wniosku?

Wniosek należy złożyć nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

Termin biegnie od rzeczywistego dnia powstania niewypłacalności. Nie rozpoczyna się dopiero po trzech miesiącach opóźnień, po sporządzeniu sprawozdania finansowego, podjęciu uchwały wspólników ani po otrzymaniu wezwania do zapłaty.

Terminowe działanie wymaga więc regularnego monitorowania kondycji firmy. Jeżeli sytuacja finansowa jest analizowana dopiero pod koniec miesiąca lub kwartału, zarząd może zbyt późno rozpoznać, że ustawowy termin już biegnie.

Złożenie wniosku ostatniego dnia jest dodatkowo ryzykowne ze względu na możliwość wystąpienia braków, problemów z podpisem albo błędów w systemie. Przygotowanie danych i załączników warto rozpocząć natychmiast po pojawieniu się poważnych przesłanek niewypłacalności.

Czy restrukturyzacja zwalnia zarząd z obowiązku zgłoszenia upadłości?

Restrukturyzacja może umożliwić zawarcie układu z wierzycielami, odroczenie terminów, rozłożenie zobowiązań na raty, częściową redukcję długów albo przeprowadzenie zmian organizacyjnych. Jest szczególnie cenna, gdy przedsiębiorstwo ma nadal realną zdolność operacyjną, lecz potrzebuje ochrony i czasu na odzyskanie płynności.

Nie można jednak przyjąć, że samo rozpoczęcie rozmów z doradcą, wierzycielami albo inwestorem zatrzymuje termin na złożenie wniosku o upadłość. Takiego skutku nie wywołuje również sama nadzieja na otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Działania restrukturyzacyjne powinny rozpocząć się możliwie wcześnie, najlepiej już na etapie zagrożenia niewypłacalnością. Jeżeli spółka jest niewypłacalna, należy prowadzić je z uwzględnieniem biegnącego terminu i warunków, które mogą zwolnić członków zarządu z odpowiedzialności.

Znaczenie może mieć wydanie we właściwym czasie postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Samo złożenie wniosku restrukturyzacyjnego nie zawsze zapewnia zarządowi pełną ochronę.

Kto poza zarządem może złożyć wniosek?

Wniosek może złożyć sama spółka działająca przez osoby uprawnione do jej reprezentacji. Prawo do zainicjowania postępowania posiada również osobisty wierzyciel spółki, a w szczególnych przypadkach inne podmioty wymienione w ustawie.

Należy rozróżnić uprawnienie wierzyciela od obowiązku członków zarządu. Wierzyciel może złożyć wniosek, jeżeli chce rozpocząć zbiorowe dochodzenie należności. Zarząd niewypłacalnej spółki ma natomiast ustawowy obowiązek działania w terminie.

Członkowie zarządu nie mogą usprawiedliwiać zwłoki tym, że wierzyciele znali sytuację firmy albo sami mogli wystąpić do sądu.

Do jakiego sądu składa się wniosek?

Sprawę rozpoznaje sąd upadłościowy, czyli sąd rejonowy – sąd gospodarczy właściwy dla głównego ośrodka podstawowej działalności spółki.

W przypadku osoby prawnej domniemywa się, że ośrodek ten znajduje się w miejscu jej siedziby. Jeżeli jednak spółka jest formalnie zarejestrowana w jednym mieście, a rzeczywiste centrum zarządzania i podstawowej działalności znajduje się gdzie indziej, właściwy może być inny sąd.

Przy typowej polskiej spółce prowadzącej działalność z miejsca wpisanego do KRS właściwość będzie zazwyczaj odpowiadać siedzibie ujawnionej w rejestrze.

Jak złożyć wniosek przez Krajowy Rejestr Zadłużonych?

Wniosek przedsiębiorcy składa się elektronicznie za pośrednictwem systemu Krajowego Rejestru Zadłużonych. Papierowe pismo złożone bez odpowiedniej podstawy nie jest standardową drogą rozpoczęcia postępowania.

Osoba składająca dokument musi posiadać konto w KRZ oraz być uprawniona do działania w imieniu spółki. W systemie wybiera formularz wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości, uzupełnia dane, dodaje wymagane dokumenty i podpisuje pismo dopuszczalnym podpisem elektronicznym.

Wniosek wierzyciela składa się na odrębnym formularzu i wymaga wykazania wierzytelności oraz okoliczności uzasadniających niewypłacalność dłużnika.

Dokumenty, korespondencja sądowa i obwieszczenia związane ze sprawą są później obsługiwane przez KRZ. Zarząd powinien więc regularnie kontrolować konto i zapewnić dostęp osobom odpowiedzialnym za postępowanie.

Ile kosztuje wniosek o upadłość w 2026 roku?

Od wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy pobierana jest opłata sądowa w wysokości 1000 zł.

Wnioskodawca powinien również wpłacić zaliczkę na wydatki postępowania. Jej wysokość odpowiada przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale poprzedniego roku.

Dla wniosków składanych w 2026 roku zaliczka wynosi 8851,42 zł. Łączny podstawowy koszt związany ze złożeniem wniosku wynosi więc 9851,42 zł. Nie obejmuje to wynagrodzenia pełnomocnika, wyceny majątku ani pozostałych kosztów, które mogą pojawić się w konkretnej sprawie.

Dowody uiszczenia wymaganych kwot należy dołączyć do wniosku.

Co powinien zawierać wniosek o ogłoszenie upadłości?

Wniosek musi wskazywać dane identyfikacyjne spółki, jej siedzibę, numer KRS i NIP, osoby uprawnione do reprezentacji oraz główny ośrodek podstawowej działalności. Konieczne jest również dokładne opisanie okoliczności uzasadniających niewypłacalność i wskazanie daty jej powstania.

Samo stwierdzenie, że spółka „ma problemy finansowe”, nie jest wystarczające. Uzasadnienie powinno pokazywać strukturę wymagalnych długów, opóźnienia w płatnościach, dostępne środki, wartość majątku i przyczyny utraty zdolności płatniczej.

Do wniosku dłużnika dołącza się rozbudowaną dokumentację finansową i majątkową. Obejmuje ona przede wszystkim aktualny wykaz majątku z szacunkową wyceną, bilans sporządzony na dzień przypadający nie wcześniej niż 30 dni przed złożeniem wniosku, spis wierzycieli z adresami, wysokością należności, terminami zapłaty i zabezpieczeniami, a także listę podmiotów zadłużonych wobec spółki.

Potrzebne są ponadto informacje o dokonanych w ostatnich miesiącach spłatach, prowadzonych egzekucjach i postępowaniach sądowych, miejscach położenia majątku oraz zabezpieczeniach ustanowionych na aktywach.

Jeżeli któregoś dokumentu nie można przedstawić, trzeba wyjaśnić przyczynę i ją uprawdopodobnić. Brak ksiąg, niekompletna dokumentacja albo konflikt z biurem rachunkowym nie zwalniają zarządu z obowiązku terminowego działania.

Wniosek zawiera także oświadczenie o prawdziwości podanych informacji. Dane nie powinny być uzupełniane na podstawie przypuszczeń ani automatycznie kopiowane z nieaktualnych sprawozdań.

Dlaczego gotowy wzór wniosku może nie wystarczyć?

Formularz KRZ porządkuje strukturę dokumentu, ale nie rozwiązuje najtrudniejszych problemów. Kluczowe pozostają prawidłowe wskazanie daty niewypłacalności, wykazanie jej przyczyn, ustalenie pełnego majątku i zobowiązań oraz prawidłowe opisanie zabezpieczeń.

Błąd w tych obszarach może wpłynąć nie tylko na przebieg postępowania, ale również na późniejszą ocenę działań członków zarządu. Dlatego ogólny „wzór wniosku o upadłość spółki z o.o.” nie powinien być traktowany jako kompletne rozwiązanie.

Co dzieje się po złożeniu wniosku?

Po złożeniu dokumentu sąd sprawdza jego formalną poprawność oraz ocenia, czy spółka jest niewypłacalna. Bada również, czy jej majątek pozwala na przeprowadzenie postępowania.

Na etapie rozpoznawania wniosku sąd może zastosować zabezpieczenie majątku, na przykład ustanowić tymczasowego nadzorcę sądowego. Nie dzieje się to automatycznie w każdej sprawie, ale ma zapobiegać uszczuplaniu majątku przed wydaniem decyzji.

Jeżeli sąd uzna, że zachodzą przesłanki, wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, wskazuje syndyka i wzywa wierzycieli do zgłaszania należności. Postanowienie jest obwieszczane w KRZ.

Od tego momentu spółka działa z oznaczeniem „w upadłości”, a zarząd traci prawo zarządzania, korzystania i rozporządzania majątkiem wchodzącym do masy upadłości.

Kiedy sąd oddala wniosek z powodu braku majątku?

Ogłoszenie upadłości wymaga posiadania majątku pozwalającego przynajmniej na pokrycie kosztów postępowania. Sąd może oddalić wniosek, jeżeli aktywa niewypłacalnej spółki nie wystarczają nawet na te koszty albo wystarczają wyłącznie na ich pokrycie.

Znaczenie może mieć również stopień obciążenia składników majątku hipotekami, zastawami i innymi zabezpieczeniami. Jeżeli niemal cały majątek służy zaspokojeniu wierzycieli zabezpieczonych i nie wystarczy na koszty wspólnego postępowania, może to prowadzić do oddalenia wniosku.

Oddalenie nie oznacza, że spółka była wypłacalna. Potwierdza jedynie, że postępowania nie można przeprowadzić z powodu braku odpowiedniego majątku. Może mieć to znaczenie dla wierzycieli, członków zarządu oraz dalszego funkcjonowania spółki.

Dlatego wniosku nie należy odkładać do momentu całkowitego wyczerpania aktywów. Zbyt późne działanie zwiększa ryzyko, że majątek nie pozwoli już na przeprowadzenie postępowania.

Jakie są skutki ogłoszenia upadłości?

Ogłoszenie upadłości nie powoduje natychmiastowego wykreślenia spółki z KRS ani automatycznego wygaśnięcia mandatów członków zarządu. Spółka nadal istnieje jako osoba prawna, ale zarząd nie może zarządzać majątkiem należącym do masy upadłości ani nim rozporządzać.

Zadania dotyczące masy wykonuje syndyk. Obejmuje majątek, zabezpiecza go, sporządza spis inwentarza, prowadzi likwidację i uczestniczy w postępowaniach dotyczących składników masy.

Zarząd ma obowiązek przekazać księgi, dokumenty, korespondencję, dostęp do systemów oraz informacje o majątku i zobowiązaniach. Powinien również udzielać syndykowi wyjaśnień i współpracować w zakresie wymaganym przepisami.

Masa upadłości obejmuje zasadniczo majątek należący do spółki w chwili ogłoszenia upadłości oraz składniki nabyte w toku postępowania, z wyłączeniami wynikającymi z ustawy.

Co upadłość oznacza dla wierzycieli?

Po ogłoszeniu upadłości wierzyciele nie dochodzą należności wyłącznie poprzez indywidualne egzekucje. Postępowania egzekucyjne skierowane do majątku masy zostają zawieszone, a po uprawomocnieniu się postanowienia zasadniczo umorzone.

Wierzyciele zgłaszają należności syndykowi elektronicznie za pośrednictwem KRZ. Termin jest wskazany w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości i co do zasady wynosi 30 dni od obwieszczenia.

Zgłoszenie powinno prawidłowo określać wysokość i podstawę wierzytelności, przysługujące zabezpieczenia oraz kategorię zaspokojenia. Opóźnione zgłoszenie może powodować dodatkowe koszty i ograniczyć możliwość uczestniczenia w już wykonanych czynnościach.

Stopień zaspokojenia zależy od wartości masy, kosztów postępowania, rodzaju wierzytelności i ustawowej kolejności. Samo ogłoszenie upadłości nie gwarantuje więc pełnej spłaty.

Restrukturyzacja czy upadłość spółki?

Restrukturyzacja ma służyć uniknięciu upadłości poprzez zawarcie układu z wierzycielami i przeprowadzenie działań naprawczych. Jest właściwym kierunkiem, gdy przedsiębiorstwo nadal ma podstawy do kontynuowania działalności i istnieje wiarygodny plan odzyskania rentowności.

Upadłość koncentruje się natomiast na zbiorowym zaspokojeniu wierzycieli z majątku niewypłacalnego dłużnika. W typowym przypadku prowadzi do likwidacji spółki po zakończeniu sprzedaży aktywów.

Nie należy jednak odkładać wniosku o upadłość wyłącznie dlatego, że zarząd chciałby wcześniej „wyczerpać wszystkie możliwości”. Restrukturyzacja powinna być przygotowana wcześniej i oparta na realnych danych finansowych. Jeżeli działania nie dają ochrony przewidzianej przez prawo, termin upadłościowy może nadal biec.

W przypadku zbiegu wniosku restrukturyzacyjnego i upadłościowego przepisy przyznają pierwszeństwo restrukturyzacji, o ile jej rozpoznanie nie prowadziłoby do pokrzywdzenia wierzycieli lub nadmiernego opóźnienia.

Przygotowana likwidacja, czyli pre-pack

Alternatywą dla tradycyjnej sprzedaży majątku już po ogłoszeniu upadłości może być przygotowana likwidacja, określana jako pre-pack.

Wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości można złożyć wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części albo istotnych składników majątku wskazanemu nabywcy.

Celem jest skrócenie postępowania i zachowanie gospodarczej wartości przedsiębiorstwa. Sprzedaż przygotowana wcześniej może ograniczyć przestój, utratę klientów, rozwiązanie umów i spadek wartości aktywów.

Pre-pack wymaga jednak odpowiedniego przygotowania, wyceny i wykazania, że proponowane warunki są korzystne z punktu widzenia wierzycieli.

Odpowiedzialność członków zarządu za spóźniony wniosek

Zbyt późne zgłoszenie upadłości może prowadzić do kilku odrębnych rodzajów odpowiedzialności. Nie należy ich ze sobą utożsamiać.

Na podstawie art. 299 Kodeksu spółek handlowych członkowie zarządu mogą odpowiadać solidarnie za zobowiązania spółki, jeżeli egzekucja przeciwko niej okaże się bezskuteczna. Mogą uwolnić się od odpowiedzialności, wykazując między innymi, że we właściwym czasie złożono wniosek o upadłość, otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ, że niezłożenie wniosku nastąpiło bez ich winy lub że wierzyciel nie poniósł szkody.

Prawo upadłościowe przewiduje również odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w ustawowym terminie.

Odrębne zasady mogą dotyczyć zaległości podatkowych i składkowych spółki. W określonych warunkach członkowie zarządu mogą odpowiadać za nie własnym majątkiem.

Niezgłoszenie upadłości spółki handlowej mimo powstania ustawowych warunków może również stanowić przestępstwo. Możliwe jest ponadto orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej i pełnienia funkcji w organach spółek.

Samo złożenie spóźnionego wniosku nie usuwa automatycznie wcześniejszego naruszenia. Może jednak ograniczyć dalsze zwiększanie szkody i powinno nastąpić niezwłocznie po stwierdzeniu opóźnienia.

Jak ograniczyć ryzyko zarządu?

Podstawą jest regularne monitorowanie płynności, a nie wyłącznie rocznego wyniku finansowego. Zarząd powinien otrzymywać aktualne informacje o zobowiązaniach, należnościach, środkach pieniężnych, postępowaniach egzekucyjnych i dostępnych źródłach finansowania.

W sytuacji kryzysowej warto dokumentować analizy i decyzje, ale protokół z posiedzenia nie może zastępować działania. Jeżeli dane wskazują na niewypłacalność, potrzebne jest szybkie ustalenie właściwej ścieżki: restrukturyzacji, wniosku upadłościowego albo równoległego zabezpieczenia obu scenariuszy.

Członek zarządu, który nie otrzymuje danych finansowych lub jest odsuwany od decyzji, powinien formalnie domagać się dostępu do informacji i dokumentować swoje działania. Bierna akceptacja sytuacji może nie wystarczyć do wykazania braku winy.

Gdzie sprawdzić ogłoszenie upadłości spółki?

Podstawowym źródłem informacji o nowych postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych jest publiczna część Krajowego Rejestru Zadłużonych.

W KRZ można wyszukiwać obwieszczenia, postanowienia, dane syndyka oraz informacje o terminach i przebiegu sprawy. Krajowy Rejestr Sądowy może wskazywać, że spółka znajduje się w upadłości, ale nie służy do śledzenia wszystkich bieżących czynności postępowania.

W odniesieniu do starszych spraw znaczenie może mieć również Monitor Sądowy i Gospodarczy, jednak dla postępowań prowadzonych obecnie podstawowym narzędziem pozostaje KRZ.