Wakacje składkowe 2026 – kto może skorzystać i jak złożyć wniosek RWS

Wakacje składkowe pozwalają przedsiębiorcy raz w roku nie opłacać części własnych składek ZUS za jeden wybrany miesiąc. Nie oznaczają jednak miesiąca całkowicie wolnego od ZUS – składka zdrowotna pozostaje do zapłaty, podobnie jak składki należne za pracowników czy zleceniobiorców.

Jeżeli nie wykorzystałeś jeszcze wakacji składkowych w 2026 r., ostatnią możliwością jest zwolnienie za grudzień. W takim przypadku wniosek RWS trzeba złożyć w listopadzie, najpóźniej 30 listopada 2026 r. Wniosek wysłany w grudniu będzie już dotyczył stycznia 2027 r.

Od 26 czerwca 2026 r. w eZUS obowiązuje przy tym nowa wersja formularza – RWS 3.0. Wprowadzono w niej m.in. pole pozwalające wskazać, czy przedsiębiorca posługuje się kodem PKD według klasyfikacji PKD 2007 czy PKD 2025.

Wakacje składkowe – na czym polega zwolnienie?

Wakacje składkowe to zwolnienie z opłacenia własnych składek przedsiębiorcy za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym. Nie trzeba w tym czasie zawieszać działalności. Można normalnie pracować, uzyskiwać przychody, podpisywać umowy i wystawiać faktury.

Zwolnienie obejmuje obowiązkowe składki emerytalną, rentowe i wypadkową, a także składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeżeli przedsiębiorca ma obowiązek je opłacać. Może obejmować również dobrowolną składkę chorobową, ale tylko po spełnieniu dodatkowego warunku dotyczącego podlegania temu ubezpieczeniu.

Składki objęte zwolnieniem finansuje budżet państwa. Dzięki temu miesiąc wakacji składkowych jest uwzględniany przy przyszłej emeryturze lub rencie i nie powoduje przerwy w podleganiu ubezpieczeniom społecznym.

Czego wakacje składkowe nie obejmują?

Najważniejszym wyjątkiem jest składka zdrowotna. Trzeba ją zapłacić również za miesiąc, w którym przedsiębiorca korzysta z wakacji składkowych.

Zwolnienie dotyczy także wyłącznie składek samego przedsiębiorcy. Jeżeli firma zatrudnia pracowników, zleceniobiorców lub zgłasza inne osoby do ubezpieczeń, należne za nie składki nadal trzeba rozliczyć i opłacić na zwykłych zasadach.

Ważne jest również to, że zwolnienie obejmuje składki obliczone od najniższej podstawy wymiaru obowiązującej danego przedsiębiorcę. Jeżeli dobrowolnie zadeklarował wyższą podstawę, wakacje składkowe nie oznaczają finansowania z budżetu państwa składek od całej podwyższonej kwoty.

Kto może skorzystać z wakacji składkowych w 2026 r.?

Z rozwiązania mogą korzystać osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG, w tym wspólnicy spółek cywilnych będący przedsiębiorcami wpisanymi do CEIDG. Uprawnienie przysługuje także komornikom sądowym. Sam wpis do CEIDG nie wystarczy jednak do uzyskania zwolnienia.

Aby otrzymać wakacje składkowe, trzeba spełnić łącznie najważniejsze warunki:

• w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia RWS przedsiębiorca miał zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych lub zdrowotnego nie więcej niż 10 ubezpieczonych, licząc również siebie;

• przedsiębiorca w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przynajmniej przez jeden dzień podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu działalności;

• w co najmniej jednym z dwóch lat poprzedzających rok złożenia wniosku przychód z działalności nie przekroczył równowartości 2 mln euro albo przedsiębiorca w tych latach nie osiągał przychodu z działalności;

• przedsiębiorca spełnia warunek dotyczący niewykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy w zakresie odpowiadającym wcześniejszej pracy;

• przedsiębiorca ma dostępny limit pomocy de minimis wystarczający do pokrycia wartości zwolnienia.

W przypadku wniosku składanego w 2026 r. przy badaniu limitu przychodów bierze się pod uwagę lata 2024 i 2025. Wystarczy, że warunek dotyczący 2 mln euro został spełniony w jednym z tych dwóch lat.

Jak liczyć limit 10 ubezpieczonych?

Limit 10 osób jest bardziej szczegółowy, niż może się wydawać. Nie chodzi wyłącznie o liczbę pracowników zatrudnionych na etacie ani nawet o liczbę osób ubezpieczonych konkretnego dnia.

ZUS bada cały miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia RWS. Do limitu wlicza przedsiębiorcę, pracowników, osoby współpracujące oraz zleceniobiorców podlegających odpowiednim ubezpieczeniom. Nie wlicza się natomiast m.in. studentów i uczniów do 26. roku życia wykonujących umowę zlecenia, jeżeli nie podlegają z tego tytułu ubezpieczeniom.

Ma to znaczenie przy rotacji pracowników. Jeśli w ciągu badanego miesiąca firma zgłosiła łącznie więcej niż 10 różnych osób, może przekroczyć limit, nawet jeżeli nie wszystkie były ubezpieczone jednocześnie. Jeżeli przedsiębiorca chce skorzystać z wakacji składkowych za grudzień 2026 r., RWS składa w listopadzie. W takim przypadku limit zgłoszonych osób będzie więc badany na podstawie sytuacji w październiku 2026 r.

Wakacje składkowe a były pracodawca

Z wakacji składkowych nie można skorzystać, jeżeli przedsiębiorca wykonuje działalność na rzecz byłego pracodawcy w warunkach określonych w przepisach. ZUS sprawdza, czy w poprzednim roku oraz od początku roku złożenia wniosku do dnia jego wysłania przedsiębiorca wykonywał działalność na rzecz byłego pracodawcy, dla którego wcześniej – w roku rozpoczęcia działalności albo w roku poprzednim – wykonywał w ramach zatrudnienia czynności wchodzące w zakres obecnej działalności.

Ograniczenie ma zapobiegać zastępowaniu stosunku pracy samozatrudnieniem wyłącznie w celu korzystania z preferencji przeznaczonych dla przedsiębiorców.

Wakacje składkowe a ulga na start, preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus

Z wakacji składkowych mogą korzystać przedsiębiorcy płacący preferencyjne składki oraz korzystający z Małego ZUS Plus. ZUS przewiduje dla nich odpowiednie kody rozliczeniowe stosowane w miesiącu objętym zwolnieniem.

Inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorcy korzystającego z ulgi na start. W tym okresie nie podlega on ubezpieczeniom społecznym z działalności i płaci zasadniczo jedynie składkę zdrowotną. Nie spełnia więc warunku podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu wymaganego przy wakacjach składkowych. Nie ma też praktycznego zwolnienia, z którego mógłby skorzystać – składka zdrowotna i tak nie jest objęta wakacjami składkowymi.

Czy zaległości w ZUS wykluczają wakacje składkowe?

Nie. Sam fakt posiadania zaległości składkowych nie pozbawia przedsiębiorcy prawa do złożenia RWS. ZUS wyjaśnia wprost, że stan rozliczeń na koncie płatnika nie wpływa na możliwość skorzystania z wakacji składkowych. Zadłużenie może oczywiście rodzić inne konsekwencje, ale nie jest samo w sobie przesłanką odmowy tej ulgi.

Wakacje składkowe jako pomoc de minimis

Zwolnienie nie jest zwykłą ulgą techniczną w rozliczeniu składek. Stanowi pomoc de minimis, dlatego przed złożeniem RWS trzeba również sprawdzić wykorzystanie dostępnego limitu takiej pomocy. Zgodnie z informacjami ZUS przedsiębiorca powinien mieć do dyspozycji limit co najmniej odpowiadający wartości składek, z których chce zostać zwolniony. Ogólny limit pomocy de minimis wynosi 300 tys. euro w okresie 3 minionych lat. Informacje dotyczące otrzymanej pomocy są podawane we wniosku RWS. Można wykazać ją na podstawie oświadczenia albo odpowiednich zaświadczeń.

RWS 3.0 – co zmieniło się od 26 czerwca 2026 r.?

Od 26 czerwca 2026 r. przedsiębiorcy korzystają z formularza RWS w wersji 3.0. Najważniejsza zmiana dotyczy informacji wymaganych przy ubieganiu się o pomoc de minimis.

W formularzu pojawiło się pole „Wersja PKD”. Do końca 2026 r. przedsiębiorca może wskazać PKD 2007 albo PKD 2025, zależnie od tego, którą klasyfikacją posługuje się w swoich danych. Od 2027 r. ZUS przewiduje już stosowanie PKD 2025. Nie trzeba pobierać formularza i wypełniać go ręcznie. RWS jest dostępny jako elektroniczny kreator na koncie płatnika w eZUS.

Jak złożyć wniosek RWS w eZUS?

Wniosek o wakacje składkowe można złożyć wyłącznie elektronicznie z konta płatnika w eZUS. Dokument papierowy lub przesłany w innej formie nie będzie rozpatrywany.

Po zalogowaniu trzeba przejść do kreatora RWS. System automatycznie pobiera część danych identyfikacyjnych płatnika i domyślnie wskazuje miesiąc następujący po miesiącu złożenia wniosku. Przed wysłaniem trzeba zweryfikować dane, uzupełnić wymagane oświadczenia, część dotyczącą pomocy de minimis oraz informacje wymagane w aktualnej wersji formularza. RWS może złożyć sam przedsiębiorca albo odpowiednio umocowany pełnomocnik. Wspólnik spółki cywilnej składa natomiast wniosek ze swojego indywidualnego konta płatnika, a nie z konta spółki.

Kiedy złożyć wniosek o wakacje składkowe?

Tutaj przepisy są bardzo rygorystyczne. RWS musi wpłynąć w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym miesiąc, za który przedsiębiorca chce uzyskać zwolnienie.

Nie można złożyć go dwa miesiące wcześniej „na zapas”. Nie można również wysłać go już w miesiącu, którego ma dotyczyć zwolnienie. W obu przypadkach ZUS pozostawi taki wniosek bez rozpatrzenia. Dlatego przedsiębiorca, który chce wykorzystać wakacje składkowe jeszcze za grudzień 2026 r., powinien złożyć RWS od 1 do 30 listopada 2026 r. Jeżeli zrobi to dopiero w grudniu, wniosek będzie dotyczył stycznia 2027 r. Nie pozwoli już uzyskać zwolnienia za żaden miesiąc 2026 r.

Co jeśli ZUS nie rozpatrzy RWS przed terminem rozliczenia składek?

Samo wysłanie RWS nie oznacza jeszcze, że przedsiębiorca może automatycznie rozliczyć dany miesiąc jako objęty zwolnieniem.

Jeśli przed terminem składania dokumentów rozliczeniowych ZUS nie rozstrzygnie wniosku, przedsiębiorca powinien rozliczyć składki na dotychczasowych zasadach. Po otrzymaniu pozytywnego rozstrzygnięcia składa odpowiednią korektę dokumentów. Jeżeli zwolnienie zostanie przyznane w całości, ZUS przekaże informację na konto płatnika w eZUS. Przy częściowym zwolnieniu albo odmowie wydawana jest decyzja, od której przedsiębiorca może się odwołać.

Jak rozliczyć miesiąc objęty wakacjami składkowymi?

Wakacje składkowe nie zwalniają z obowiązku rozliczenia miesiąca z ZUS. Po przyznaniu zwolnienia trzeba prawidłowo wykazać składki finansowane z budżetu państwa oraz te, które nadal pozostają do zapłaty.

ZUS przewiduje odpowiednie raporty RCA z kodami właściwymi dla wakacji składkowych, osobne wykazanie składki zdrowotnej oraz – jeżeli firma zatrudnia inne osoby – raporty dotyczące pozostałych ubezpieczonych. Całość uwzględnia następnie deklaracja ZUS DRA.

Jeśli przedsiębiorca nie złoży wymaganych dokumentów, ZUS może utworzyć część z nich na podstawie posiadanych danych. Nie warto jednak traktować tego jako standardowego sposobu rozliczenia, szczególnie gdy firma zatrudnia pracowników lub jej sytuacja składkowa wymaga indywidualnego wykazania danych.

Czy wakacje składkowe obniżą emeryturę albo przerwą ubezpieczenie?

Nie. To istotna różnica między wakacjami składkowymi a zwykłym nieopłaceniem składek.

Składki objęte zwolnieniem są finansowane z budżetu państwa. ZUS uwzględnia je więc przy ustalaniu przyszłych świadczeń, a przedsiębiorca zachowuje ciągłość ubezpieczenia. Może też przez cały miesiąc normalnie prowadzić działalność i osiągać przychody.

W przypadku dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego trzeba jednak pamiętać o dodatkowym warunku. Aby zwolnienie objęło także tę składkę, przedsiębiorca powinien podlegać ubezpieczeniu chorobowemu przynajmniej przez jeden dzień zarówno w miesiącu składania RWS, jak i w miesiącu poprzednim.